حجت الاسلام والمسلمین علیاکبر اسدی مقدم، از مبلّغین شهرستان آمل، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به بستر تاریخی حساس پس از جنگ احد، اظهار داشت: در فاصله میان جنگ احد و تثبیت نهایی قدرت اسلام، حوادثی رخ داد که هر یک آزمونی سخت برای جامعه نوپای مسلمانان بود. سریه ابوسلمه و پیروزی بر بنیاسد، توان و عظمت از دست رفته مسلمانان را احیا کرد، اما متأسفانه دشمنان با طراحی دو حادثه شوم «رجیع» و «بئر معونه» در ماه صفر سال چهارم هجری، کوشیدند ضربه ای دیگر بر پیکره اسلام وارد کنند و غم احد را بازخوانی کنند.
ریشههای فتنه: انتقامجویی و نیرنگ
کارشناس دینی در تشریح انگیزه وقوع حادثه رجیع افزود: گزارش های تاریخی نشان می دهد عواملی چند دست به دست هم دادند. بر پایه نقل مشهوری، گروهی از سران قبایل «عضل» و «قاره» که متحد قریش بودند، پس از احد به مکه آمدند. ملاقات آنان با «سلافه» همسر طلحة بن ابی طلحه (از کشتگان احد) و شنیدن نذر خونخواهانه او که وعده صد شتر برای کشنده قاتلانش داد، طمع آنان را برانگیخت. از این رو، نقشه اغوا و قتل مبلغان مسلمان را طراحی کردند. در نقلی دیگر، تحریکات «خالد بن سفیان هذلی» علیه مسلمانان و اقدام پیشگیرانه عبدالله بن انیس در ترور او، خشم قبایل را افزون ساخت و بهانهای برای تلافی شد.
طراحی دام؛ درخواست فریبنده آموزش قرآن
مبلّغ شهرستان آمل با بیان جزئیات آغاز ماجرا خاطرنشان کرد: در اوایل ماه صفر، افرادی از این قبایل با ظاهری فریبنده به مدینه آمدند و با ادعای اسلام آوردن، از پیامبر اکرم (ص) درخواست کردند گروهی از اصحاب را برای آموزش قرآن و معارف دینی به نزدشان بفرستند. حضرت (ص) نیز جمعی از بهترین، شجاعترین و عالمترین یاران خویش را که شمارشان بنا به نقل های مختلف بین شش تا ده تن بود، مأمور این امر مهم کردند. در میان این جمع، نام هایی چون «عاصم بن ثابت» (کُشنده پرچمداران قریش در احد)، «خبیب بن عدی»، «زید بن دثنه»، «مرثد بن ابی مرثد» و «عبدالله بن طارق» می درخشید.
محاصره در منطقه رجیع و نخستین واکنش قهرمانانه
حجت الاسلام والمسلمین علیاکبر اسدی مقدم ابراز داشت: کاروان ایمان و تبلیغ، به همراه راهنمایان خائن، راهی دیار قبیله شد. اما هنگامی که به منطقه ای به نام «رجیع» (نزدیک آبی در حوالی مکه) رسیدند، ناگهان با حدود صد جنگجو از قبیله «بنی لحیان» از شاخه قبیله هذیل مواجه شدند که آنان را محاصره کردند. در این لحظه سرنوشت ساز، دام آشکار شد. مهاجمان به مسلمانان پیشنهاد دادند که اگر تسلیم شده و تحت حمایت آنان درآیند، کشته نخواهند شد و تنها به اسارت به مکه فرستاده می شوند تا از آنان مالی به دست آید. اینجا بود که اولین صحنه قهرمانی رقم خورد. گروهی از مبلغان به رهبری عاصم بن ثابت و مرثد با فریاد «ما هرگز پیمان و ذمه مشرکان را نمیپذیریم»، شمشیر کشیدند و تا آخرین نفس جنگیدند و در همان مکان به شهادت رسیدند. عاصم بن ثابت، به خاطر دعایش مبنی بر اینکه بدنش به دست مشرکان نیفتد، با معجزهای الهی (هجوم زنبوران و سپس جاری شدن سیل) از مثله شدن در امان ماند.
اسارت و شهادتی که تاریخ را تحت تأثیر قرار داد
وی به سرنوشت گروه اسیر، شامل زید، خبیب و عبدالله بن طارق پرداخت و تصریح کرد: عبدالله بن طارق در راه مکه فرصتی یافت، بندهای خود را گشود و به دشمن حمله کرد، اما با باران سنگ آنان شهید شد. دو شهید بزرگوار دیگر، «زید بن دثنه» و «خبیب بن عدی»، به مکه برده شدند و به قریش فروخته شدند تا صاحبان خون بدریها از آنان انتقام گیرند.
مبلّغ شهرستان آمل با بیان صحنه های به یاد ماندنی شهادت آنان تأکید کرد: در آستانه شهادت زید، ابوسفیان از او پرسید: «آیا دوست داری اکنون محمد (ص) به جای تو در اینجا بود و تو در کنار خانوادهات؟» پاسخ زید، فصل الخطاب وفاداری بود: «به خدا سوگند، دوست ندارم حتی خاری به پای محمد (ص) در مدینه بنشیند، در حالی که من در کنار خانواده ام در آسایش باشم.» این پاسخ چنان تاثیری بر ابوسفیان گذاشت که به حاضران گفت: «به خدا، هرگز دلبستگی و وفاداری یاران کسی را همچون یاران محمد ندیده ام.»
پایمردی خبیب و بنیانگذاری سنتی جاویدان
حجت الاسلام و المسلمین اسدی مقدم افزود: صحنه شهادت خبیب نیز آکنده از عظمت و سرفرازی بود. او در لحظات آخر، «دو رکعت نماز» خواند و بدین ترتیب، سنت نیکوی نماز پیش از اعدام را برای مسلمانان پس از خود به یادگار نهاد. او پس از نماز رو به آسمان کرد و گفت: «خدایا، ما رسالت تو را ابلاغ کردیم. اگر کسی نیست که سلام مرا به پیامبرت برساند، تو خود برسان.» سپس با صلابت و آرامش، بر دار رفت و در نهایت، لباس شهادت را با گفتن «الحمدلله» بر تن کرد. نفرین او بر قاتلانش چنان ژرف بود که نقل شده یکی از ناظران ماجرا تا سالها پس از آن، هرگاه آن صحنه را به یاد میآورد، دچار حمله عصبی (غش) می شد.
پایان داستان و عبرتهای ماندگار
حجت الاسلام و المسلمین اسدیمقدم با اشاره به پیگیری پیامبر (ص) برای احترام به پیکر شهیدان و پایین آوردن پیکر خبیب از دار توسط شجاعانی مانند زبیر بن عوام و مقداد بن اسود، نتیجهگیری کرد: حادثه رجیع، با همه الم و رنجش، درسهایی گران سنگ به جا گذاشت. این واقعه، وفاداری بی قید و شرط به رهبری و عقیده، شجاعت در بیان حقیقت حتی در چنگال مرگ، عزت نفس و نپذیرفتن ذلت پیمان با کفر، و صبر و استقامت در سخت ترین آزمایش ها را در تاریخ ثبت کرد. خون این شهیدان، اگر چه در آن مقطع ریخته شد، اما به عنوان چراغی فراروی همه مسلمانان در طول تاریخ باقی ماند که عزت دینی و حفظ ارزشهای ایمانی، برترین سرمایه انسان مؤمن است.
وی ابراز امیدواری کرد: بازخوانی دقیق و عاطفی چنین وقایعی، بتواند برای نسل امروز، الهامبخش مقاومت در برابر مشکلات و وفاداری به آرمانهای دینی و ملی باشد.
نظر شما